De avond was een diepgaande reflectie op wat leiderschap vandaag betekent en, nog belangrijker, wat het vraagt van Casa 19 in de komende jaren. Een gemengde groep van partners, leiderschapsprofessionals en geïnteresseerden kwam samen en illustreerde de kracht van Casa 19 als een gemeenschap die mensen samenbrengt om te leren, te onderzoeken, en te inspireren.
Leiderschap is een praktijk
Karen Wouters, drijvende kracht achter Casa 19, opende de avond met een verwijzing naar de lijftekst, The river flows fast. De rivier staat voor transitie, voor het loslaten van oude structuren en het leven met onzekerheid. Drie jaar geleden begon Casa 19 als een zoektocht naar leiderschap dat voortkomt uit maatschappelijke urgentie. “Leiderschap is niet langer een positie, maar een praktijk,” benadrukte ze. “Je bent een leider als je het blijft worden. Je versterkt leiderschap door het te blijven delen.”
Casa 19 heeft zich ontwikkeld tot een gemeenschap die leiderschap opnieuw definieert en haar missie verscherpt: leiderschap versterken als het werk van velen en impact creëren op maatschappelijk gedreven plekken. “We willen organisaties ondersteunen in het creëren van een context van gedeeld leiderschap, teams om de strategie van gedeeld leiderschap eigen te maken, en leiders in het groeien in eigen leiderschap.”
Trots blikte ze terug op wat er in die drie jaar is bereikt: vijf ‘Samen in Leiderschap’-bijeenkomsten, vier masterclasses, twee tweedaagse retreats, twee leidergroepen, tal van samenwerkingen en waardevolle trajecten voor organisaties. “We zeggen vaak ‘We groeien met de impulsen die we krijgen’, en dat is echt zo. Zo ook deze avond.”
Het speelveld: 19 inzichten
Na het heffen van het glas op het driejarig volgde een interactieve oefening, waarbij deelnemers hun 3 gekregen inzichten konden uitwisselen met anderen om zo tot een set van 3 te komen die bij hen paste, omdat ze zichzelf er in herkennen, of ze nodig hebben. Het is hoe Casa 19 werkt: op basis van gedegen inhoud zo snel mogelijk het gesprek aangaan over leiderschap dat nodig is.
De aanwezige studenten van de Fontys-masteropleiding Educational Needs concludeerden hoe waardevol het is om dit type inzichten al vroeg op te doen en hoezeer dit hun visie op onderwijs uitdaagde. De uitwisselingen toonden de diversiteit van leiderschap en de kracht van het verbinden van persoonlijke verhalen aan gemeenschappelijke doelen. Het is de essentie van gedeeld leiderschap.
Gedeeld leiderschap: what’s next?
Koen Marichal en Karen Wouters werken aan het vervolg van het boek ‘Naar gedeeld leiderschap’ van 2017. Koen lichtte de conceptnota voor het nieuwe boek toe. Hij had het over ‘de razende stilstand’ en het grote onbehagen dat elke porie van elke organisatie binnendringt en dat leiders zich ertoe te verhouden hebben. “Veel instituten worden uitgedaagd in hun legitimiteit, en dan hebben leiders de kritische rol om ‘de boel samen te houden’, gemeenschap te versterken. ‘Whatever the problem, community is the answer’, met de woorden van Margaret Wheatley.”
“Leiderschap gaat meer dan 8 jaar geleden over het complexe samenspel van vele actoren in een dynamisch, bewegend geheel. Dat vraagt schakelen en adaptief vermogen als mens, als groep, als organisatie. Leiders maken dit mogelijk en het vraagt van hen een sterke leiderschapspraktijk, die ook weerstaat aan lastige institutionele dynamieken en contexten. Casa 19 heeft hier een rol in te spelen: leiderschap zien als een praktijk, met een interne logica, een set van regels, net zoals onderwijs, opvoedkunde of geneeskunde.”
De woorden van Koen – over leiderschap als een morele, collectieve praktijk die draait om moed, integriteit en verbinding – sloten naadloos aan bij de reflecties van de deelnemers. De aanwezigen gaven aan vaker zo’n voordracht van hem te willen horen.
Now what?
Vervolgens presenteerden Karen en Koen 6 toekomstsporen voor Casa 19. De deelnemers konden hun voorkeur uitspreken en de sporen verder concreet uitwerken en zo aangeven wat Casa 19 de komende jaren te doen heeft.
- “Casa 19 is een tegenkracht voor de mainstream. De neutraliteit, het oprechte, de diepgang, rustige inzichten voor deze snelle wereld.”
- “Uniek netwerk. Belangrijke derde ruimte. Community of practice”
- “Het goede leiderschap van jongeren versterken. De toekomst is van de jongeren. Hun leiderschap is er maar wordt vaak niet gezien en erkend vanuit oude denkbeelden en dynamieken.”
- “De natuur als bron van leren, vanuit stilte naar essentie.”
- “Ont-leideren als manier om organisaties gezond te houden. Casa 19 kan leiderschap vanuit macht/onmacht ontmaskeren. Casa 19 kan de nar zijn en humor en lichtheid brengen in het leiderschapsveld.”
Voor Casa 19 zijn het prachtige intuïties. We werken ze verder uit. Na drie jaar zijn we uit de pampers en gaan we als kleuters onbevangen, dankbaar, voluit aan de slag met de impulsen die we gekregen hebben.
